ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೮ ರಂದು "ಕೆ.ಪಿ.ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ,ಕೊಟ್ಟಿಗೆಹಾರ" ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ದಿನದ ಚಾರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನದುರ್ಗ ಕೋಟೆಗೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತ್ತು . ಈ ಚಾರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನಾಡಿನ ವಿವಿದೆಡೆಯಿಂದ ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರು,ಪರಿಸರ ಪ್ರಿಯರು,ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು,ವಿಸ್ಮಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸದಸ್ಯರು,ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಒಡನಾಡಿಗಳು ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.. ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು ಹೊಯ್ಸಳರ ಒಬ್ಬ ಪಾಳೆಗಾರ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ . ಆತ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೋಟೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಜನರಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ .
ಬೆಳಗ್ಗೆ ವಿಸ್ಮಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿ ಸೇವಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಮಗಾಗಿ ಕಾದಿದ್ದ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಸುಂಕಸಾಲೆ (ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಸುಂಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು )ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ ದುರ್ಗದಹಳ್ಳಿಯ ತಪ್ಪಲನ್ನು ತಲುಪಿದೆವು . ನಮ್ಮ ಚಾರಣ ಶುರುವಾಗುವುದು ಇಲ್ಲಿಂದ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಸಾಗಿದ ನಂತರ ರಾಣಿ ಝರಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ . ಪಾತಾಳದಂತೆ ಇರುವ ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ನೋಡಬೇಕು . ನಂತರ ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು . ಈಗ ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷ ಮಾತ್ರ ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ . ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಸಿಗುವ ಬಹುತೇಕ ಕೋಟೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ ಆಗಿದೆ .
 |
| ದೂರದಿಂದ ಕಂಡ ಕೋಟೆ |
 |
| ಕೋಟೆಗೆ ದಾರಿ |
 |
| ಕೋಟೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು |
 |
| View Point |
 |
| ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೋಗಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರ ತಂಡ |
ಈಗ ಆ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಡಿಸಲು ಇದ್ದು , ಅಲ್ಲಿ ಲೋಕಪ್ಪ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದರು . ಅವರು ಆ ಊರಿನ ಎಲ್ಲರ ದನಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಡಾರ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ . ಈ ಕಾಯಕ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ಬಂದಿರುವಂಥದ್ದು . ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದು ವಾರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅಡುಗೆ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ . ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೩-೪ ತಿಂಗಳು ಅವರು ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ . ಕೋಟೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಗಿಳಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆರೆ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವರು ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದು ಬಳಸಬೇಕು . ಅವರೊಡನೆ ಮಾತಿಗಿಳಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಕಾಟ ಇದ್ದು ,ಕೆಲವು ಹಸುಗಳು ರಾತ್ರೋ ರಾತ್ರಿ ಮಾಯ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಲ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜೆಲ್ಲೆಯಿಂದ ಕೆಲವರು ಬಂದು ಕದ್ದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು .
 |
| ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಇರುವ ಗುಡಿಸಲು , ಅದರ ಮುಂದೆ ಲೋಕಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇನ್ನೋರ್ವ ಸ್ಥಳೀಯ |
 |
| ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಳಕಲ್ಲು |
ಕೋಟೆಯಿಂದ ಇಳಿದುಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಯದೆ ಇನ್ನೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಲಿಯ ತೊಡಗಿದೆವು . ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆರೆ ಇದ್ದು, ಆ ಕೆರೆಯ ದಡದಿಂದ ಕಾಡು ಶುರು ಆಗಲಿದ್ದು , ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಚಿಹ್ನೆ ಯಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ೩-೪ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದರು ,ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿಗೆ ಬೇಟೆ ಆಡಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವರು ಆ ಕಲ್ಲಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಕಾಡನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ . ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಹೋದ ಬಳಿಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಕ್ಷಸಿ ಕಲ್ಲು ಇತ್ತು .(ಕೆಲವರು ಇದು ಆ ಪಾಳೆಗಾರನ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರು )
 |
| ಕಾಡಿನ ಗಡಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಕಲ್ಲು |
 |
| ರಾಕ್ಷಸ ಕಲ್ಲು |
ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಝರಿಯ ಬಳಿ ಎಲ್ಲರೂ ಊಟ ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡೆವು . (ಊಟದ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ). ೧೦-೧೫ ನಿಮಿಷದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಬಳಿಕ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದೆವು . ಅಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅಚಾನಕ್ ಆಗಿ ಒಂದು ಕಾಡು ಮೊಲ ಕಂಡಿದ್ದೆ ನಮ್ಮ ದಿನದ ಸಾರ್ಥಕ ಎನ್ನಬಹುದು . ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ನಮಗೆ ಕಂಡಿದ್ದು ಕೋಟೆಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು . ಆ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇದ್ದದ್ದು ಕಂಡು ಪಾಳೆಗಾರರು ಕೂಡ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು . ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಡಿದಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುವಾಗ ಕೋಟೆಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅವಶೇಷಗಳು ಕಂಡವು .
 |
| ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು |
 |
| ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು |
 |
| ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪನ ಕೆತ್ತನೆ |
 |
| ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿರುವಮತ್ತೊಂದು ಕೆತ್ತನೆ |
ನಂತರ ನಮಗಾಗಿ ಕಾದಿದ್ದ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಹಾರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆವು . ಹಿಂದಿರುವಾಗ ಕೆಳಗೂರು(ಕೊಟ್ಟಿಗೆಹಾರದಿಂದ ಹೊರನಾಡು ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ್ರಾಮ ಇದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಗಳು ಇವೆ ) ಎಂಬ ಉರಿನಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಸೇವಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆವು .
 |
| ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ |
 |
| ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ |
ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ ನೋಡಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲೇ ಇರುವ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಹೊರಟು ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಹಾರ ತಲುಪಿ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಕಡೆ ಹೊರಟು ಬಂದೆವು .
